Hulp vragen is (dood)eng

Het sympathieke verzoek dat iemand ‘gewoon’ hulp moet vragen, doet geen recht aan de complexiteit van dit onderwerp.
Aan de ene kant herken ik schroom en bescheidenheid om hulp ongevraagd te geven. Aan de andere kant ken ik ook de schroom en bezwaardheid om hulp te vragen laat staan te aanvaarden. Wat dit betreft lijken veel van mijn cliënten op mij.

In dit blog beschrijf ik mijn 7-stappen gesprek wat je als hulpverlener je de weg kan wijzen uit bovenstaande impasse, richting persoonlijk en nabij contact tussen je cliënt en zijn of haar belangrijke anderen.

Allereerst begin ik met het mezelf verantwoordelijk maken dat de belangrijke anderen van de cliënt bij het systeemgesprek aanwezig zijn. Ze zijn er in eerste instantie om mij te helpen, zodat ik beter de aangemelde cliënt kan helpen. Mijn cliënten hoeven hen dus niet meteen hulp te vragen voor zichzelf.

In het eerste gesprek doorloop ik regelmatig de zeven universele stappen. Deze stappen zijn van toepassing voor elk soort contact van mensen die van betekenis willen zijn of het nou om familie, partner of vrienden gaat. Om het praktisch te houden illustreer ik de stappen  aan de hand van een gesprek tussen twee vrienden; John (43) en Levi (54). John is jouw cliënt.

1.)Laat John tegen Levi vertellen hoe moeilijk hij het vindt om hulp te vragen
De snelste weg om John daarover te laten vertellen is door te zeggen: “Kun je aan Levi vertellen hoe moeilijk jij het vindt om zijn hulp te vragen?” Je kunt ‘hulp vragen’ ook vervangen door ‘belasten’ of ‘lastig vallen’. Vaak voelen onze cliënten zich als een last voor de ander. En als je het zo voelt, ga je het niet in je hoofd halen om hulp te vragen.

2.)Laat Levi vertellen wat het voor hem betekent dat John hem niet durft te vragen
In (bijna) alle gevallen wordt het niet-om-hulp-vragen als een belasting ervaren door de belangrijke anderen. Zeker door de partners. Omdat je onder andere voortdurend moet raden hoe het met de ander gaat en waar die ander mee bezig is. Ik moest Levi helpen om zo duidelijk mogelijk zijn ongenoegen hierover te uiten. Binnen partnerrelaties gaat deze stap vaak makkelijker. Bij relaties tussen vrienden, moet je hier als het ware een beetje stoken.

“Wanneer je niet reageert om mijn telefoontjes, voel ik me in de kou staan. Ik haal dan echt alles in mijn hoofd. Dan ben ik bang dat je weer aan het zuipen bent. Of nog erger……..(huilt)”

3.)Help John stil te staan bij Levi’s woorden
Het is verwarrend voor John om te horen dat zijn reden om geen hulp te vragen een belastend effect heeft. Het laatste wat John wil is iemand belasten.
Ga nu niet te snel, maar geef je cliënt de tijd om de verschillende kanten van zijn of haar verwarring te ervaren. In stilte.

4.)Laat John zijn verwarring uiten richting Levi
De interactie die nu volgt is een soort reality-check. Het is gek te realiseren dat het niet-willen belasten een belastende uitwerking kan hebben. Doordat je je cliënt helpt hier woorden aan te geven, versterk je de bereidheid om hierin uiteindelijk te veranderen.

“Hè???? Ik schrik me rot om te horen hoeveel last jij ervaart wanneer ik me terug trek in mijn flat. Dat wist ik echt niet. ”

5.)Laat Levi aan John vertellen wat het voor hem zou betekenen wanneer John zijn hulp zou vragen
“Wanneer je contact met mij opneemt, wanneer jij het moeilijk hebt, zou ik echt voelen dat ik belangrijk voor je ben. Dan zou ik me vereerd voelen. “

Levi deelt dat John’s uitreiken een bezegeling en een verdieping van hun vriendschap zou betekenen. Ook de belangrijke anderen van jouw cliënten willen van betekenis zijn voor hun vrienden, partners, kinderen, ouders, buren, grootouders of andere wijkbewoners. Help hen dat te zijn, door bovenstaande krahtige stap te doorlopen.

6.)Help John hierbij stil te staan en laat hem vervolgens reageren
Voor John staat nu de wereld op zijn kop; “Door hulp te vragen aan mijn vriend verdiep ik onze vriendschap????? “ Het besef dat hij voor Levi zo belangrijk is wordt weer geactiveerd. Hij wist dit wel, maar doordat hij zo bedolven was onder zijn problemen voelde hij zich alleen maar bezwaard en alleen. Deze stap is een stap van weinig woorden. Kijk goed hoe beide partijen reageren op deze intensivering van contact. Voor John werd het wat te heet onder de voeten en hij begon ineens grapjes te maken.

“Het lijkt wel of we relatie therapie hebben. Ha, ha, ha!”

Levi lachte meteen mee.

7.)Spiegel Levi zijn niet helpende gedrag

“Vind je het prettig dat we het nu over iets anders hebben?”

Levi keek me verward aan, maar kon wel meteen zeggen dat hij het niet prettig vond.

“Als je van betekenis wil zijn, moet je hem op zo’n moment niet laten glippen en je wat jij wil veel serieuzer nemen.”

En tegen je je cliënt, in dit geval John:
“Hoe irritant zou het zijn wanneer Levi je de volgende keer niet weg zou laten komen met je geintjes?”

Door het woord ‘irritant’ te gebruiken geef ik ruimte aan John’s weerstand, wat meestal wat lucht brengt. Deze lucht zorgt vaak weer voor een verdieping. Door dit 7-stappen gesprek wordt niet alleen je cliënt geactiveerd, maar komen de belangrijke anderen ook meer in hun eigen zadel. Beseffen ze dat ze ook veel te afwachtend en voorzichtig zijn geworden en besluiten ze hun behoefte aan een goed contact veel serieuzer te nemen.

Met deze zeven stappen heb je een systemisch kapmes in handen, waarmee je als het ware een weg baant door de eenzame jungle en help je het contact tussen je cliënten te activeren en te intensiveren. Niet zelden lopen mensen gearmd of hand-in-hand weg uit zo’n gesprek.
Het is voor het eerst dat ik dit 7-stappen gesprek zo uitschrijf en ik ben heel benieuwd of het helpend en duidelijk is en wat je van deze stappen vindt. Kun je hier iets mee in contact met jouw (contactvermijdende) cliënten? Jouw reactie op dit blog gebruik ik om mijn volgende blog over hulp vragen mee aan te scherpen. Bedankt voor je hulp! 😉

Share This