Systeemgericht werken als sleutel voor de-escalatie bij vechtscheidingen

Systeemgericht werken als sleutel voor de-escalatie bij vechtscheidingen

Vechtscheidingen vragen veel van hulpverleners. Door systeemgericht te werken met alle betrokkenen kan de hulpverlener werken aan de-escalatie.

Door: Ferdinand Bijzet

Strijd werkt besmettelijk. Wanneer twee mensen in een conflict komen zoeken ze altijd medestanders. Medestanders die op basis van het verhaal dat ze horen mee gaan vechten op het strijdtoneel.  En dat geldt zeker bij vechtscheidingen. Hele systemen vechten mee.  Een ook hulpverleners worden meegezogen in de strijd.

Ik weet zeker dat hij mijn kinderen verwaarloost. Mijn dochter komt altijd doodmoe thuis en het kost me dan twee dagen het ritme er weer in te krijgen. Elke keer als ik hem er op aanspreek wordt hij agressief en volgens mij is mijn dochter ook bang voor hem. Laatst klampte ze zich huilend aan me vast en snikte ‘ik wil niet naar papa’. Hij boos dat ik haar niet wilde laten gaan. Dan zie je dat narcistische van hem. Geen begrip hebben en wel boos naar mij reageren. En hij is ook vaak agressief naar mijn dochter…”

Elke keer wanneer ik een dergelijk verhaal hoor, voel ik de onmacht, de twijfel. “Zou het echt? Stel dat hij echt narcistisch is! Echt agressief. En ja, als ik hem aan de telefoon heb dan maakt hij ook een norse indruk.”

Niet meegaan in de strijd van een vechtscheiding

Het is belangrijk dat je als hulpverlener niet meegaat in deze strijd, hoe besmettelijk ook. In een documentaire over vechtscheidingen van Zembla zegt Justine van Lawick over dergelijke beschuldigingen “Dat doen ze allemaal.” En in haar boek “Kinderen in de Knel” stelt ze dat het belangrijk is niet mee te gaan in deze diagnosestrijd. Ga daar in eerste instantie niet op in. Het kan waar zijn, maar het belangrijkste is dat eerst de strijd stopt. Pas als de strijd stopt valt er te bezien wat er aan diagnoses over blijft.

De hulpverlener heeft een belangrijke rol in het stoppen van deze strijd.

Strijd is overleving

Ten eerste door de strijd als overleving te herkennen. Wanneer mensen in de overleving terecht komen moeten ze tot rust komen. En een kalmerende, persoonlijke en begripvolle houding  van de hulpverlener helpt daarbij. Maar daarbij moet de hulpverlener wel strikt zijn in het stoppen van alles wat weer tot strijd leidt. Strikt, maar vriendelijk. Eigen frustraties laten namelijk de strijd en het onbegrip oplaaien.

Betrek naastbetrokkenen

Een tweede belangrijke taak van de hulpverlener is het betrekken van belangrijke anderen uit het systeem van de ouders. Want zij lopen een nog groter risico om, evenals de hulpverlener, besmet te raken door de strijd. Ze horen eenzijdige verhalen. Willen hun kind, vriendin, zus, broer steunen en komen daardoor ook op het slachtveld terecht.  Voor de hulpverlener is het vaak moeilijk om “in zijn eentje” de vechtende ouders te kalmeren. En daarbij is alle hulp welkom. En wie kan er beter helpen dan het systeem?

Het systeem kan een enorme kracht zijn in het doorbreken van destructieve patronen. Door de omgeving actief te betrekken kunnen we hen uitleggen hoe wij tegen de strijd aankijken. Vaak herkennen zij de patronen sneller. Ook zij hebben last van de strijd en zijn vaak bereid een constructieve bijdrage te leveren. Zij hebben meestal ook minder last van persoonlijke kwetsingen en kunnen sneller weer rationeel denken. Ex-partners moeten zich emotioneel losmaken van elkaar. En een steunende omgeving is daarbij onmisbaar. Een omgeving die begripvol is, maar ook het lef heeft je liefdevol aan te spreken  op je eigen aandeel in de strijd.  Een omgeving die, doordat ze uit de strijd willen komen, ook beter oog kan hebben voor het belang van de kinderen. Namelijk dat zij niet tussen ouders in willen en kunnen zitten.

Juist wanneer het netwerk liefdevol reageert op de angst, de bezorgdheid en de kwetsbaarheid van de ouders, maar ook beslist alle verwijten en negatieve opmerkingen weet te stoppen, kan de ouder zich emotioneel los gaan maken van de ex-partner. En door dit losmaken van het partnerschap opent zich dan ook een weg voor ouderschap. Daarbij is een steunend netwerk nodig. Die je begrijpt, maar ook remt en confronteert.

Een netwerk die dat meestal pas gaat doen wanneer ze daarbij geholpen worden….

Loop jij ook vast in het werken met vechtscheidingen? Wij geven op maat gemaakte trainingen aan teams. Op maat, omdat geen team hetzelfde is en vragen verschillen. Neem contact op voor de mogelijkheden: f.bijzet@kempler-instituut.nl

Systeemgericht werken is net improvisatietheater

Systeemgericht werken is een belangrijke trend binnen de GGZ, het maatschappelijk werk en de jeugdzorg. Verder kijken dan het individu en naastbetrokkenen betrekken bij de hulp. Wij van het Kempler Instituut Nederland worden daar enthousiast van omdat wij geloven in...

Supervisie: jezelf positioneren in een krachtenveld

Tijdens de supervisies die ik tijdens mijn trainingen aan sociale professionals, jeugdhulpverleners en hulpverleners in de GGZ geef, is me iets opgevallen. Professionals hebben tegenwoordig te maken met heel veel partijen. Je hebt niet alleen meer je contact met je...

In de GGZ en jeugdhulpverlening moet alles korter en sneller

“Alles moet korter, sneller en goedkoper” verzuchtte een deelnemer aan een training. Ze is werkzaam in de GGZ, werkt in een ouder-kind team en voelt de druk van het geld. Ze is niet de enige. Waar ik ook kom, of het nu in een sociaal wijkteam, de GGZ of het CJG is,...

Inspiring professionals

Onderstaand verhaal beschrijft mijn ervaringen als jonge maatschappelijk werkers met de opleiding van het Kempler Instituut. Drieëntwintig jaar oud was ik toen ik als maatschappelijk werker begon. Afgestudeerd en vol idealen! Mensen helpen. Maar man, wat viel dat...

Een puzzel met duizendeneen-stukjes

Persoonlijk hebben we een heel aantal dilemma’s ervaren in het komen tot ons gezinnetje. Met onze professie konden we er (achteraf) gelukkig beschouwend naar kijken en lessen uit trekken. Waar in het vorige blog de aanloop stond naar de context van samengestelde...

Samengestelde gezinnen – Op weg

Dit blog is een eerste stap in aanloop naar een masterclass die wij geven in samenwerking met het Kempler instituut over het werken en leven met en in samengestelde gezinnen. We willen je meenemen op de reis die een samengesteld gezin begint. Want wat is dat nou? Een...

Onze droom…

“De meeste dromen zijn bedrog…” Aan die zin moet ik denken terwijl ik deze blog schrijf. En toch, toch ga ik een blog schrijven over Onze Droom. En wie weet komt de droom wel wat dichterbij met het schrijven van deze blog. Al 37 jaar leiden wij, als Kempler Instituut,...

Verkeerd verbonden

Ervaringsdeskundigheid: verkeerd verbondenIn mijn vorige blog vertelde ik wat openheid en kwetsbaarheid van de hulpverlener voor mij persoonlijk heeft betekend. Ervaringsdeskundigheid van hulpverleners kan in mijn ogen heel veel waardevols bijdragen. Daar hebben we...

Ruimte maken door jouw eigen ervaringen

Ervaringsdeskundigheid In een vorige blog heb ik geprobeerd hulpverleners aan te moedigen hun eigen ervaringsdeskundigheid te gaan gebruiken. Dwars tegen de stroom in. Maar het gebruik van ervaringsdeskundigheid roept ook vragen en tegenwerpingen op onder...

Ervaringsdeskundigheid: openheid over je eigen ervaring!?!

De hulpverlener als ervaringsdeskundigeErvaringsdeskundigheid is in. Binnen de GGZ wordt er steeds meer gebruik gemaakt van ervaringsdeskundigheid. Een goede ontwikkeling, maar waarom zouden we niet een stap verder gaan. Hoeveel professionals hebben niet hun eigen...
Share This